වඩේ වර්ග

වඩේ වර්ග කිහිපයක් ඇත. පහත දැක්වෙන්නේ ඒවාය.

පඳුරු වඩේ – රම්පේ ආදිය දමා සාදන වඩේ වර්ගයකි.
පලස් වඩේ – විශාලතම වඩේ වර්ගයයි. පලසක් තරම් ලොකු නොවුනත්, ඉතා විශාලය
පටු වඩේ – කුඩාම වඩේ වර්ගයයි.
පට වඩේ – රවුම් වඩේ විශේෂයකි
පළං වඩේ – වලඳක් මෙන් අවතලාකාර වූ වඩේ වර්ගයකි.
පලු වඩේ – සෑදු අසු එක වල්ලක් මෙන් එකට ඇලෙන වඩේ විශේෂයකි.

Advertisements

හකේ කතාව

එක ගමක සිටි ගමරාළ කෙනෙක් ට පන් ගාලක තිබී හකක් (හක් ගෙඩියක්) හමු විය. මේ පන් ගාලේ තිබු හක රැගෙන ඔහු ගියේ ගම්මුලාදෑනිය බැහැ දකින්නටය.

ගමයා: “හාන්දුරුවනේ මට මෙ පන් ගාලේ තිබිලා හකක් හම්බු වුනා

මුලාදෑනියා: “මොනවා පන් හකක්? ගනින් බලන්න? (ගමය හක පායි). “හැබෑ නේන්නම්, මෙක පන් හකක් නෙ?”

ගමයා: “මේක කොහොමෙයි එන්න ඇත්තෙ?”

මුලාදෑනියා: “මේ හක පාවෙල එන්න ඇති මයෙ හිතේ. ඒක නෙමෙයි බොල ගෙරියා, තොට මුලෑදෑනිය මතක් වෙන්නේ මෙ වෙලාවට විතරයි නේද බොල?”

ගමයා: “අනේ නෑ හාන්දුරුවනේ ගොවිතැන් හින්දා එන්න බැරිවුනා. මම මොකැයි කරන්න ඕන?”

මුලාදෑනියා: (මඳක් කල්පනා කර ) “දැන් මේ හක අරන් ගෙදර පල. තොගෙ ගෑනිට කියාපිය හක පුරෝගෙන මෙහාට එන්න කියල. එතකොට මම හකෙන් පතක් දීල එවන්නම්”


කොක්කු

විවිධ කොක්කු වර්ග වෙති. මේ ඉන් සමහරකි.

පාලමේ කොකා – මූ නිතරම ඉන්නේ පාලම් ඇඳි වලය. නිතරම කෝලම් කිරීමට සමතෙකි.
පාරලේ කොකා – ඉස්සර පාරක් දිගේ ලේ දමා ගෙන කෝරලේ ගෙදරට ගිය නිසා මූට ඒ නම් කියනු ලැබේ
පණ නැති කොකා – මූට පණ නැතයි කිවත් මූ පණ ගසා එන්නේ සමහර වෙලාවටය. මේ කොක්කු බොහොමයක් මුස්ලිම් කොක්කුන් වෙති.
පස් කන කොකා – මූ නිතරම පස් වල හැදෙන කොස් ආහරයට ගන්න කොක් විෂේශයකි.
පාණ කොකා – මූ එක්තර කෝණයකට ඇදවී ගිය කොකෙකි.
පාන් කොකා – පාන් කෑමට රුචි මුත් මේ කොකාගේ ප්‍රධාන ආහාරය කෝන් ය.
පලු කොකා – මේ කොකාගේ ඇත්තේ එක පලුවකි. නමුත් කොලු වැඩ වලට ඉතා දක්ෂය.
පරණ කොකා – මූ ආදීතම කොක් විශේෂයකි. නමුත් වැඩ කොරවා ගැනීමට ඉතා ලොකු හැකියාවක් දක්වති.


ඇම්ඩන් කතා – ඇඟිල්ල

ඇම්ඩන් ගේ පන්තියේ වාර්ෂික අධ්‍යාපන චාරිකාව පිටත් උනේ උත්කර්ෂවත් අන්දමිනි. විවිධ වැදගත් හා විනොදාත්මක දේ නැරඹීමෙන් පසුව ඔව්හු ලඟා වූයේ රාත්‍රිය ගත කරන ස්ථානයටයි. ගුරුතුමිය වෙනම කාමරයක නිදා ගත් අතර ළමුන් විශාල ශාලාවක නිදා ගත්හ. ගුරුතුමිය රාත්‍රී ඇඳුමද ඇඳගෙන නිදා ගැන්මට සූදානම් වූ විගසම ඇම්ඩන් දොරට තට්ටු කළේය. ගුරුතුමිය දොර හැරි විට ඇම්ඩන් හඬමින් සිටියේය.

ගුරුතුමිය: “මොකද ඇම්ඩන් පුතා අඬන්නෙ?”
ඇම්ඩන්: “මට තනියම නිදා ගන්න බැරියෝ”
ගුරුතුමිය: “ඇයි ඒ?”
ඇම්ඩන්: “මම රැට නිදා ගන්නේ අම්මත් එක්ක”

මඳක් කල්පනා කල ගුරුතුමිය තමන්ගෙ කාමරයේ නිදා ගන්නා ලෙස ඇම්ඩන්ට කියයි. තවත් ටිකක් වෙල ගිය විට ඇම්ඩන් නැවත හඬන්නට පටන් ගනි. මෙවර හේතුව නම් ඔහු තම මවට තුරුලු වී නිදා ගන්නා බවයි. ගුරුතුමිය නැවතත් ඔහු තුරුළු කර ගෙන නිදයි. ටික වෙලාවකින් ඇම්ඩන් නැවතත් හඬයි.

ගුරුතුමිය: “මේ සැරේ මොකද?”
ඇම්ඩන්: “මම අම්මගෙ බුරියට අඟිල්ල ගහගෙන තමයි නිදියන්නෙ”
ගුරුතුමිය: (මඳක් කල්පනා කර ) “හා එහෙම කරන්නකෝ”

මඳ වේලාවක් ගතවෙයි. මෙවර කලබල වන්නෙ ගුරුතුමියයි.

ගුරුතුමිය: “හා හා ඇම්ඩන් ඔය මගේ බුරිය නෙවෙයි”
ඇම්ඩන්: “ටීචර්, මේ මගේ ඇඟිල්ලත් නෙවෙයි!”


ඇම්ඩන් කතා – වචන

ඇම්ඩන් ඉන්නේ දෙකේ පංතියේය. ගුරුතුමිය අකුරක් කියූ විට ලමුන් එම අකුරෙන් පටන් ගන්නා වචනයක් කිව යුතුය. මුලින්ම ගුරුතුමිය කීවේ “ප” අකුරයි. ඇම්ඩන් ඇතුලු ලමුන් කිහිප දෙනෙක් අත් එසවූහ. ඇම්ඩන් “පක” හෝ “පයිය” යන වචනය කීමට ඉඩ ඇති නිසා ගුණපාලට අවස්ථාව උදා විය. “පණුවා” ගුණපල කීය. ඊ ලඟට ගුරුතුමිය කීවේ “හ” අකුරයි. නැවතත් ඇම්ඩන් ඇතුලු ලමුන් කිහිප දෙනෙක් අත් එසවූහ. ඇම්ඩන් “හුත්ත” හෝ “හුකනවා” යයි කීමට ඉඩ ඇති නිසා බණ්ඩාට අවස්ථාව ලැබිණි. “හරකා” බණ්ඩා කීය. ඊ ලඟ අකුර වූයේ “ම” ය. මෙයින් කුණුහරුපයක් කීමට ඉඩ නැති නිසා ඇම්ඩන් ට අවස්ථාව ලැබිණි. “මීයා” ඇම්ඩන් කීය. “අම්මට හුකන තඩි ඌරු මීයා”


ඇම්ඩන් කතා – රෑ කෑම

ඇම්ඩන් ගේ පන්ති භාර ගුරුතුමිය පාඩම පටන් ගනියි.

ගුරුතුමිය: ළමයි මොනවද ඊයෙ රෑට කෑවේ?
සිරිපාල: බතුයි, පරිප්පුයි, මාලුයි
සුමනා: පානුයි, කිරි හොදියි
ඇම්ඩන්: මම නම් කෑවේ හකුරුයි, ආප්පයි, හැබැයි අපේ අම්මා නම් ලාම්පුවක් කෑවා.
ගුරුතුමිය: ලාම්පුවක්? ඒ කොහොමද ඇම්ඩන්?
ඇම්ඩන්: මට ඇහුණ තාත්තා කියනවා ඔය පාන නිවලා කටට ගන්න කියලා